Aagje Ambagtsman en Cathrina van Alphen

Vorig jaar schreef ik over een opvallende testament waarin Aagje Maartens Ambagtsman echtgenoot van Abraham Crijnen van Alphen een legaat nalaat aan Catharina Claes van Alphen echtgenoot van Cornelis Leenderts Ambachtsheer.  Destijds konden we niet achterhalen wat de relatie tussen Aagje en Catharina was.
Recent onderzoek in het Streekarchief te Gouda bracht ons bij een akte van boedelscheiding van Adriaantje  Claasdr Seghwaart gedateerd op 6 december 1666

f. 50 d.d. 6-12-1666: Comp. Adriaantje Claasdr. Seghwaart weduwe van Pieter Ariensz. de Rije geassisteerd met Gerrit Claesz. Seghwaart haar broeder en gekoren voogd in deze ter eenre en Dirck Maartensz. van Leijerdorp als voogd van de drie nagelaten kinderen van de voorn. Pieter Ariensz. de  Rije zal. verwekt bij de voorsz. Adriaantje Claasdr. ter andere zijde en verklaarden geaccordeerd te zijn nopende de uitkoop. (SAHM – Weeskamer Zevenhuizen inv. 6; bewerking van Teun van der Vorm)

Uit de bewerking van de doopboeken van Zevenhuizen hadden we al de waarschijnlijke ouders gevonden van Catharina Claes van Alphen

NICOLAUS Mattheuss van Alphen, j.g., chijrurgijn,
   & Emmetje Pieters de Rij, wede. van Isaack Janss van der Vre,
     beijde van 7huijsen.
   getr. 31-7-1667.
  25-11-1668 Catharina   get. Ariaentje Ariens
  24- 2-1675 Pieter          get. Ariaantje Klaas,  Klaas  de Rij
  9- 5-1677 Adrianus       get. Ariaantje Klaas de Rij
  4- 7-1680 Matthaeus )  get. Ariaantje de Rij, Ariaantje
                    Pieter    )      Klaas Segwaart, Klaas de  Rij
                     (N.B.! Vader:  MEERTEN Klaas van Alphen)
 19- 4-1683 Mattheus

In een index van het register van notaris Bontebal wordt echter vermeld dat in dit testament ook Catharina Claes van Alphen wordt genoemd. We zoeken de originele akten en zien:

Catharina Claes van Alphen weduwe van Jan de Winter.  Dit is dus dezelfde Catharina die later trouwt met Cornelis Leenderts Ambachtsheer. Het lijkt er op dat in 1699 alleen Catharina nog in leven was van het gezin van Mattheus en Emmetje. Emmetje is duidelijk al overleden want Matheus hertrouwt in  1690 nog met Hillegont Meesen Hartevelt.
De index op het register van notaris Bontebal brengt ons bij een testament van Claes Pieters de Rij ook genoemd in bovenstaande citaat. Hierin vinden we ons antwoord op de puzzel van Aagje en Catharina

Aagje Maartens Ambagtsman was de dienstmaagd van Claes Pieters de Rij. Hoewel je je kan afvragen of er nog sprake was van een dienstmaagd met het kleine vermogen dat Claes aan Aagje nalaat (800 gulden en 2 obligaties ter waarde van nog eens 600 gulden). Verderop in het testament vinden we nog een opvallend gegeven

Enige maanden na het opmaken van dit testament trouwen Aagje Maartens Ambagtsman en Abraham Crijnen van Alphen. Enkele jaren later maakt Aagje haar eigen testament op waarin ze een klein legaat nalaat aan Catharina Claes van Alphen die dan inmiddels is getrouwd met Cornelis Leenderts Ambachtsheer.  Hoe goed de dames elkaar gekend hebben blijkt natuurlijk niet uit dit testament. Het is in iedergeval duidelijk dat de verbindende link Claes Pieters de Rij is. Een familierelatie tussen de naam Ambagtsman en Ambachtsheer/Ambagtsheer kan niet worden vastgesteld . Het feit dat Aagje Maartens Ambagtsman en haar man Abram Crijnen van Alphen een legaat nalieten aan Catharine Claes van Alphen, die gehuwd was met Cornelis Leendertszn Ambagtsheer moet, voorzover kon worden nagegaan, op een toeval berusten.

Ambachtsman of Ambachtsheer

In de stamlijn van Pieter Maertensz Ambachtsheer valt zijn kleinzoon Cornelis Leendertsen Ambachtsheer in het bijzonder op. Hij trouwt op 23 feb 1698 in Hilligersberg als 27 jarige jongeman met Marijtie Gerrits Stolck die dan al 3 kinderen heeft van 3 verschillende echtgenoten. Uit haar vierde huwelijk zijn geen kinderen bekend. Als zij op 6 aug 1717 komt te overlijden hertrouwt Cornelis een jaar later met Catharina Claes van Alphen dan weduwe van Jan de Winter maar voor zover bekend kinderloos.
Curieus wordt het als we Catharina Claes van Alphen vrouw van Cornelis Ambachtsheer terugvinden in het testament van Aagje Maartense Ambagtsman getrouwd met Abraham Crijnen van Alphen. Ze krijgt een klein legaat toebedeeld. Het idee dat het hier een kleindochter betreft ligt voor de hand. Zeker wanneer je leert dat Aagje de dochter is van Maarten Cornelisse Ambagtsheer en Aaltje Jans Kint. Zou onze Cornelis nog een zoon Maarten gehad kunnen hebben? In andere bronnen vinden we Maarten terug met de naam Ambagtsman. Hebben we hier een te maken met een afsplitsing van de Ambachtsheer lijn te maken. Zijn de Ambagtsmannen verwant aan de Ambagtsheren?. Het raadsel wordt compleet als we een ondertrouw vermelding vinden van Maarten Cornelise Ambagtsman/heer en Aaltje Jans Kint op 18 januari 1665 te Zevenhuizen. Daarmee is het duidelijk dat Maarten en Aaltje minstens voor 1650 zijn geboren. Het is nu duidelijk dat Maarten geen zoon kan zijn van onze Cornelis Leendert Ambachtsheer die pas in 1670 te Hilligersberg wordt geboren. Ook Catharina Claes van Alphen vinden we terug in de doopboeken van Zevenhuizen op 25 november 1668.
De vraag blijft dus als Aagje Maartens Ambachtsman/heer geen familie is van Cornelis Leenderts Ambachtsheer, waarom wordt zijn vrouw dan vermeldt in haar testament.

We zoeken verder rond Zevenhuizen naar een mogelijke relatie tussen de man van Aagje, zijnde Abraham Crijnen van Alphen en Catharina Claes van Alphen. Al snel vinden we Abraham Crijnen terug als zoon van Crijn Abrahamse van Alphen en Neeltje Dirckx Groeneweg. Hij blijkt nog 2 zussen te hebben en wel Barbara en Claesje. Van zijn vader Crijn vinden we nog 2 broers en een zus terug Cornelis, Dirk en Maertjen. Dirk gaat verder met de naam Brielsman. Van Catharina Claese vinden we als ouders Nicolaas Mattheus van Alphen en Emmetje Pietersdr de Rij. We vinden geen enkel aanknopingspunt van een familie verband tussen Abraham Crijnen en Catharina Claes van Alphen. Zelfs niet tussen de eerste vrouw van de eerste man van Catharina. Jan de Winter blijkt eerder getrouwd geweest met Ariaantje Cors van Alpen. Ook deze vrouw kunnen we niet relateren aan Abraham Crijnen van Alphen.
We zoeken verder op de naam Ambachtsman en komen met enige zwakke verbindingen tot de volgende fragment genealogie;

I Maerten Adriaensz Ambachtsman (geb voor 1590) trouwt met Marritge Inggensdr zij krijgen 6 kinderen
a- Arien (zie IIa)
b- Claesgen
c- Marritge
d- Cornelis (zie IIb)
e- Pouwel (zie IIc)
f- Thonis

IIa Arien Maertens heeft een zoon Cornelis Arien Maerts

IIb Cornelis Maertens heeft 4 kinderen gekregen
a- Maarten (zie IIIa)
b- Cornelis (zie IIIb)
c- Theuns (zie IIIc)
d- Beun (zie IIId)

IIc Pouwel Maertens krijgt een zoon Thonis Pouwels Maertens

IIIa Maarten Cornelisse Ambachtsheer/Ambagtsman ondertrouwt 18 januari 1665 te Zevenhuizen met Aaltje Jans Kint zij krijgen 2 kinderen
a- Aagje Maartens Ambagtsman trouwt met Abraham Crijnen van Alphen, geen kinderen
b- Cornelis Maertens Ambagtsman sterft 1703-1711 na 9 jaar dienst aan boord van de Generale Vrede op de terugreis uit Oost-Indië

IIIb Cornelis Cornelisse Ambachtsman trouwt met Ariaentje Pietersdr Comen en krijgt 3 dochters
a- Neeltje doop 8 feb 1674 te Bleiswijk
b- Burgje doop 26 apr 1676 te Bleiswijk
c- Sybrechje doop 12 okt 1678 te Bleiswijk

IIIc Theunis Cornelisse Ambaghtsman trouwt 25 feb 1674 te Bleiswijk met Leentje Willems Verduin
a- Kornelis Theunisse Ambachtsman doop 21 okt 1674 te Bleiswijk.

IIId Beun Cornelisse Ambachtsheer wordt genoemd in een akte. Gezien de datum uitgesloten als zoon van de in Schiebroeck geboren Cornelis Leenderts Ambachtsheer. Een relatie met de Ambachtsheer tak uit Schiebroeck kan niet worden aangetoond.

19/04/1701; Beun Cornelisse Ambagtsheer uit Schiebroek, geeft aan dat hij aan Cornelis Gerritsz de Bruijn te Hillegersberg een bedrag van 350,- gulden schuldig is.
N.B. Beun Cornelisse Ambagtsheer tekent met Bonefaes Cornelisse Ambagtsheer. (ONA Rotterdam inv 1659 akt 46 blz 89)

Verdere nazaten met de naam Ambachtsman hebben we niet kunnen vinden. Enige relatie met de lijnen van de naam Ambachtsheer/Ambagtsheer hebben we evenmin kunnen vaststellen
De kinderen van Maerten Adriaensz worden genoemd in de index Transporten Zevenhuizen.

In de index Transporten Zevenhuizen 1617-1732 komen de volgende naamen voor;
Arien Maertense, Corn. Arien Maerts, Maarten Ariens, Pouwels Maertens en Tonis Maertens. (akte 91v 19-12-1618). In de weeskamer archieven komen we tegen rond 1618. Marritgen Inggensdr weduwe van Maerten Adriaensz Ambachtsman en kinderen Adriaen Maertensz, Claesgen Maertensdr gehuwd met Willem Cornelis Schortecleet, Marritgen Maertensdr, Cornelis Maertensz, Thonis Pouwels Maertens.

Het is niet zeker of alle genoemde kinderen van Cornelis Maertens broers zijn. Het licht echter voor de hand gezien de regio waarin ze voorkomen, de periode waarin ze zijn geborenen en het gebrek aan andere opties. Ook de koppeling tussen de naam Ambagtsheer en Ambagtsman is niet bewezen. Beun gebruikt de naam Ambagtsheer in een schuldbrief maar dit is de enige akte waarin we deze persoon hebben teruggevonden. Teunis en Cornelis zijn alleen met de naam Ambachtsman of variaties daarop teruggevonden. Maarten wordt in indexen verwezen met Ambagsheer maar in de akte komt Ambachtsman voor. Zijn kinderen zijn alleen onder de naam Ambachtsman teruggevonden.
Al met al blijft het een raadsel waarom Aagje Maartens Ambagtsman een legaat toedeelt in haar testament aan Catharina Claes van Alphen getrouwd met Cornelis Leenderts Ambachtsheer kleinzoon van Pieter Maertensz, Ambachtsheer van Schiebroeck.

Hoekse Waard lijn

In de archieven van de Hoekse waard vinden we ook enkele verwijzingen naar de familienaam Ambachtsheer. Hier is nog niet heel veel onderzoek naar gedaan maar ik wil toch vast het voorlopige resultaat hier weergeven. Bij dit onderzoek hebben we hulp gehad van Bas Haksteen die enkele aktes in het archief van Dordrecht wist terug te vinden en te vertalen.

SA Dordrecht, Weeskamer Strijen, inv. 2, f. 5 e.v.: op 19 jan. 1630 comp. voor schepenen van Strijen Neeltge Pietersdr., weduwe van Cornelis Neijssen, geassisteerd met Thonis Pietersz. Ambachtsheer als haar voor deze gelegenheid gekozen voogd, enerzijds en Jan Neijssen, als oom en bloedvoogd van het nagelaten weeskind van Cornelis Neijssen, genaamd Annitge Cornelisdr. en ongeveer twee jaar oud, anderzijds. Comparanten zijn overeengekomen, dat de weduwe alle goederen, die door haar man zijn nagelaten, zal blijven bezitten, in ruil waarvoor zij heeft beloofd haar kind te onderhouden en op te voeden totdat zij twintig jaar is geworden of tot het moment, waarop zij gaat trouwen en haar dan een bedrag van 2 gl. 10 st. zal uitkeren. (transcriptie Bas Haksteen)

SA Dordrecht, Weeskamer Strijen, inv. 2, f. 12v: op 4 mei 1630 legt Antonis Pietersz. Ambachtsheer rekening af van de inkomsten en uitgaven, die hij gehad en gedaan heeft als "collecteur vande erffhuijscedulle vande vercochte goederen van Annitgen Arijensdr., naergelate weeskint van Arijen Cornelisz. Kievit ende Maritge Tonis, beijde zaliger." (transcriptie Bas Haksteen)

We leren van een Anthonis/Thonis Pietersz Ambachtsheer. In de eerste akte als voogd van de dochter van Cornelis Neijssen en Neeltge Pietersdr. Ook in de tweede akte treedt hij op als voogd van het weeskint van Arijen Cornelisz Kievit en Maritge Tonis.

Eigen onderzoek in het streekmuseum te Heinoord in de kaartenbak van de lokale genealogische vereniging vind ik nog een referentie

19 jul 1631 - Thonis Pietersz Ambachtsheer broeder van Adriaen Pietersz staat borg voor Adraein Pietersz koopt om f 79-0-0 haver op helft van 16 hondt in Nw-cromstrijen van Bastiaen Dircx van der Stee

Iets later in de tijd vindt Bas Haktseen ook nog de volgende akte:

SA Dordrecht, wk Strijen, inv. 2, f. 160, akte dd 17 okt. 1656: compareren voor schout en schepenen van Strijen Pieter Aerijensz. Ambachtsheer, weduwnaar van Neeltie Claes, enerzijds en Claes Tijse, als grootvader en voogd over Jan Jansz., ongeveer 21 jaar oud, Trijntie Jansdr., ongeveer 18 jaar oud en Abraham Jansz., ongeveer 14 jaar oud, allen nagelaten kinderen van Neeltie Claes in huwelijk verwekt door Jan Jansz. en tevens als voogd van Bastiaentie Pietersdr., ongeveer 5 jaar oud en Cornelia Pieters, ongeveer 1 jaar oud, beiden nagelaten kinderen van voornoemde Neeltie Jans [sic; moet zijn: Claes] in huwelijk verwekt door Pieter A. Ambachtsheer, anderzijds. Comparanten zijn overeengekomen, dat Ambachtsheer zal behouden alle goederen. inclusief huis, schuurtje, erf, roerende goederen, geld, goud en zilver, zowel gemunt als ongemunt, die Neeltie Claes heeft nagelaten, op voorwaarde, dat hij de uitgaande schulden van de boedel zal betalen en mits hij gehouden blijft zijn twee kinderen te onderhouden tot hun achttiende jaar, huwelijk "ofte anderen geapprobeerden ouderdom toe" en dan aan de nakinderen elk een bedrag van 2 gl. 10 st. en aan de voorkinderen ieder 5 gl. zal uitreiken. (transcriptie Bas Haksteen)

We leren dat Pieter Ariens Ambachtsheer getrouwd was met Neeltje Claes weduwe met 3 kinderen en bij haar 2 dochters verwerkt Bastiaentie (1651) en Cornelia (1655).

Het is logisch om in Pieter Ariens een zoon van Adriaen Pieters te zien de broer van Thonis Pieters Ambachtsheer Als laatste vinden we een reconstructie van het gezin van ene Jan Ariens Ambachtsheer en Maeijcke Bastiaense. Via de kaartenbak identificeren wen we 6 kinderen identificeren gedoopt tussen 1661 en 1669.
In de kaartenbak vinden we de oudste referentie die de geboorte van Anthonis Pietersz plaatst voor 1597.

13 jun 1615 - Anthonis Pietersz Ambochtsheer . besteding aan schoonmaken watering tot 't gescheijt van Moerkerckenlant en Godtschalcxoort om 5 pond

Aangezien de in Hilligersberg gevonden Pieter Maertensz Ambachtsheer (van Schiebroeck) in 1584 is geboren kan deze logischerwijs niet de vader zijn van de broers Anthonis en Arie. We hebben daar overigens in archieven van Schiebroeck en Hilligersberg geen enkele aanleiding gevonden dat deze Pieter Maertensz nog een andere zoon zou hebben gehad als Leendert Pieters. Ook onze Adriaen Cornelisz Ambachtsheer (voor 1595) uit Gyssendam kunnen we niet aan deze tak relateren.

We hebben nu dus totaal 4 verschillende takken Ambachtsheer:

Hoekse Waard: Pieter met zijn zonen Anthonis Pietersz Ambachtsheer en Arie Pietersz Ambachtsheer (minimaal voor 1579)
Bleskensgraaf; Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer (rond 1610)
Hardinxveld/Giessendam; Adriaen Cornelisz Ambochtsheer (voor 1595)
Hilligersberg; Pieter Maertensz, Ambachtsheer van Schiebroeck (1595)


Van deze 4 lijnen lijkt alleen de lijn uit Hardinxveld hedendaagse nakomelingen met de familienaam Ambachtsheer/Ambagtsheer te hebben voortgebracht.

de vader van Arij Teunisz Ambachtsheer

Een interessant geval in de stamboom van de familie Ambachtsheer is Ary Teunisz Ambagtsheer. Maar liefts 3 huwelijken kunnen we aan deze Ary toeschrijven. Eerst trouwt hij 3 sept 1711 met Jannigje Ariens Blom. Helaas overlijdt Jannigje kort na de geboorte van haar 2e kind. Op 15 februari 1715 hertrouwt Arij met Deliaan Ariens Vletter. Slechts 2 kinderen komen er uit dit huwelijk voort beid genaamd Leendert zal de eerste jong gestorven zijn. Het derde huwelijk is met Cornelia Pieters Stam voltrokken op 26 aug 1745.
Vaak wordt deze Ary geplaatst als zoon van Teunis en Jannigje met doopdatum 26 juni 1678. Vele zien echter de zoon van Teunis Teunisse en Duyfje Pietersdr over het hoofd te weten Ary Teunisse gedoopt 2 nov 1687. Deze tweede Ary zou qua leeftijd bij het eerste huwelijk met Jannigje Blom, 24 jaar oud zijn geweest dus prima geschikt als huwelijkskandidaat. Teunis en Duyfje hadden nog een zoon genaamd Pieter gedoopt op 8 april 1685. Zowel Ary als Pieter dopen hun eerste kind (een meisje) Dirkje. Naar hun jong overleden moeder?. Pieter teunisse is getuige bij de doop van Dirkje (12 juni 1712) de dochter van Ary Teunisse en Jannigje Blom (zijn eerste vrouw). En Ary Teunisse is getuige bij de doop van Dirkje (26 oktober 1709) dochter van Pieter Teunisse. Een duidelijke indicatie dat het hier om broers gaat. Als de eerste dochter Dirkje is overleden is Ary wederom getuige bij de doopt van de tweede dochter Dirkje (28 juni 1716) van Pieter Teunisse. Nu wordt ook Ary's tweede vrouw Delia Ariens als getuige genoemt. Delia is wederom getuige bij het 10e kind van Pieter genaamd Neeltje (1724).
Als laatste aanwijzing noem ik de derde huwelijksdatum; 26 aug 1745. Als Ary de zoon van Teunis en Jannigje zou zijn zou hij op dat moment 66 jaar oud zijn geweest tegen 57 voor de zoon van Teunis en Duyfje.
Ik geef toe dat de bewijsvoering niet ijzersterk is, maar als Ary en Pieter broers zijn klinkt de vernoeming van hun eerste dochter Dirkje zeer aannemelijk en is ook de wederzijdse vermelding van doopgetuige logisch. Voor Ary als zoon van Teunis en Jannigje is de vernoeming van de dochter Dirkje onlogisch zijn. Zijn broer Teunis en zuster Jannichje vernoemen hun oudste dochter naar hun moeder/oma (Jannichje).
Wat er dan van Ary Teunisse zoon van Teunis en Jannichje is geworden is helaas onbekend.

De huwelijken van Teunis Teunisse Ambachtsheer

Wie onderzoek doet naar de geslachtsnaam Ambachtsheer komt vaak uit bij Teunis Teunise Ambachtsheer en Jannigje Cornelis. Afhankelijk van welke bron met uiteindelijk gebruikt komt hier echter niet altijd dezelfde gezinssamenstelling naar boven dit geldt dan voornamelijk voor hun zoon Teunis Teunisse Ambachtsheer. Verwarring is immers snel verkregen als men beseft dat er gelijktijdig in Hardinxveld meerdere personen Teunis Teunisse leefde. (vader en zoon Ambachtsheer/Klophamer, TT Wervenbosch en nog enkele). Als de heren dan ook nog eens de zelfde namen gebruiken bij hun kinderen, wordt het juist plaatsen van personen wat lastig.
Nu zijn er natuurlijk diverse goede bewerkingen van de bronnen mbt Hardinxveld gemaakt, maar het blijft natuurlijk nodig deze in de originele bronnen te verifieren. Gelukkig is heden tendage eenvoudig nu de doopboeken van Hardinxveld en Giessendam online zijn te raadplegen via http://cms.dordrecht.nl/stadsarchief (ja het is even zoeken maar ze staan er echt). De gezinsreconstructies zoals deze door H. de Bruijn en J. Hartog zijn samengesteld vormen echter de basis voor de correcte reconstructie van 3 generaties Teunis Teunisse Ambachtsheer. De originele DTB boeken zijn het hulpmiddel om de gevonden informatie te verifieren. Tot slot vormen de indices samengesteld door A.J. Stasse een belangrijke bron om de losse eindjes aan elkaar te knopen.

Om de twee gezinnen van Teunis Teunisse Ambachtsheer te reconstrueren is het belangrijk de diverse Teunis Teunisse uit elkaar te kunnen houden. Ik gebruik daarvoor naar doopdatum geordend de aanduiding Teunis Teunisse I, Teunis Teunisse II en Teunis Teunisse III. De toevoeging is louter om de personen uit elkaar te kunnen houden en heeft verder geen enkele betekenis. We beginnen met de bewerking van H. de Bruijn die een complete gezinsreconstructie van Hardinxveld heeft gemaakt van grofweg de 17e eeuw. We vinden daarin de volgende belangrijke vermeldingen:

gezin A:
Teunis Teunis KLOPHAMER/AMBACHTSHEER, onder Hardinxveld beide bel. 1-4-1668
Jannigje Cornelis
o.a.#
10- 2-1664 Anthonis g.Dirck Claes, Pieter Nanningen, Leentje Fransen
11- 4-1667 Cornelia Cornelis Cornelisse, Stijntje AS, Marichje Cornelis op Hardinxveld
23- 3-1674 Jannigjen
- 3-1676 Cornelis (Cornelis Teunis AMBACHTSHEER, bel. 2-10-1699)
26- 6-1678 Arijen Aert Teunissen, Teunis Lauwen, Maggeltie Willems
8- 9-1680 Lijntie Jannigjen Arijens, " " , " "

gezin B:
Teunis Teunis, beide bel. 30-9-1685
Duijfje Pieters
#
8- 4-1685 Pieter g.Teunis Teunis, Willem Pieters, Geertruij Pieters
2-11-1687 Arij Teunis Lauwen, Cornelia Teunis

Gezin C:
Teunis Teunisse (AMBACHTSHEER?) tr. 14-1-1691 Hardinxveld
Sijken Cornelis, bel. 6-4-1692.
o.a.#
2-12-1691 Balten g.Jan Cornelisse, Marighje Ariens
26-12-1694 Jannichje Cornelis Teunis, Jannigje Teunis

Gezin B en C blijken om hetzelfde gezin te gaan. Dit vinden we terug in indices nr 10 van Arie Jan Stasse. Hij vermeldt:

Teunis Teunisse Ambagtsheer, wednr. van Duijfjen Pietrs, won. op Hv, otr. Puttershoek 22.12.1690 Zijgje Corneils, j.d won. op Puttersohek. et. Arien ....ss Koijmans,Cornelia Teunis

Vaak zien we bij Teunis Teunisse II (hoofd gezin B en C) nog een huwelijk vermeld met Geertje Brandwijk (wed van Arie Knelis Blom) dd 28 juli 1726. De bron hiervan is een bewerking van J. M. Boskoop uit 1949 van de huwelijksregisters 1724-1735 van Hardinxveld berustende bij de predikant te H. Deze bewerking is te vinden in de verzameling doopboeken van het Nationaal Archief. Arie Jan Stasse melde dat dit een fout is en dat het een huwelijk van Arie Teunisse zou moeten zijn. We kunnen dit huwelijk echter wel terug vinden in het Gaardersarchief van Hardinxveld (637) hetgeen het toch aannemelijk maakt dat meneer Boskoop het bij het juiste eind heeft.
Laten we eerst het gezin van Teunis en Sijkje Cornelis compleet maken. We doen dit aan de hand van de generale index van het Nationaal Archief van de doopboekenn van Zuid Holland. Deze gehele index is ook op DVD uitgebracht hetgeen het zoeken een stuk makkelijker maakt. Via de originele DTB boeken verifieren we de informatie en vinden we de getuigen.
Het gezin wordt nu:

Gezin C:
Teunis Teunisse (AMBACHTSHEER?) tr. 14-1-1691 Hardinxveld
Sijken Cornelis, bel. 6-4-1692.
o.a.#
2-12-1691 Balten g.Jan Cornelisse, Marighje Ariens
26-12-1694 Jannichje get. Cornelis Teunis, Jannigje Teunis
25-11-1696 Lijntje get. Sint Jans en Marichje Arijens
11-04-1699 Teuntje get. Cornelis Teunis en Lijntje Teunis
30-06-1702 Cornelis get. Pieter Teunis en Lijntje Teunis;moeder Sijchje Balten
12-03-1707 Teunis g. Nanning Cors, Ad.. Lauwe

We hadden al geconstateerd dat Teunis van gezin B en C de zelfde zijn. Zonder verder diep op dit punt in te gaan nemen we aan dat Teunis Teunisse II gelijk is aan de zoon Anthonis van Teunis Teunisse I. In de indices nr 3 van Arie Jan Stasse vinden we drie vermeldingen in de impost begraven teweten; Teunis Ambagtsheer (28-12-1740), Theunis Theunisse Ambagtsheer 15-6-1698 (aangegeven door Jannigje Cornelis) en Theunis Theunissen Ambachtsheer 20-10-1724 (aangegeven door Theunis Theunisse Ambachtsheer).
Het is duidelijk dat Teunis Teunisse I het lijk van 1698 met zijn. Nu zitten we even voor een dilemma. In october 1724 was Teunis Teunisse III bijna 18 jaar, misschien net oud genoeg om het lijk van zijn vader aan te geven. In 1740 zou echter Teunis Teunis II 74 jaar oud zijn geworden. Het is dus goed mogelijk dat Teunis Teunisse III waar we verder geen kinderen van terug kunnen vinden zeer jong is overleden en door zijn vader is aangegeven. Aan de andere kant was Teunis Teunisse III in 1740 pas 33 jaar oud en dus ook nog vrij jong. Dit is belangrijk omdat er geen gezin van deze Teunis Teunisse III in de doopboeken is terug te vinden.
Het is duidelijk dat de aanname dat het lijk van 1724 Teunis Teunisse II is een huwelijk met Geertje Brandwijk (1726) onmogelijk maakt. Dat zou dus een indicatie kunnen zijn dat het lijk van 1724 Teunis Teunisse III moet zijn. Om wat meer zekerheid te verkrijgen zoeken we in de Gaardersarchieven van Hardinxveld (archiefnummer 637) de vermelding van het Huwelijk van TT en Geertje Brandwijk op en kijken naar het merk waarmee TT tekent. We zoeken ook de aangifte van TT in 1724 op en zien met welk merk TT daar tekent.





We zien niet direct een duidelijke overeenkomst maar de eenvoud van het merkteken geeft ook niet definitief aan dat dit verschillende Teunis Teunisse betreft. De vraag welke Teunis in 1724 overleed en welke in 1740 is dus helaas niet zonder twijfel beslecht. We houden het er op dat Teunis Teunisse III in 1724 is overleden en zijn vader in 1740 en ook dat zijn vader (Teunis Teunisse II) in 1726 is hertrouwt.

We hebben echter nog een laatste optie voor het vergelijken van het merkteken. We zoeken het aangeven van de begravenis van Sijgje Cornelis, de tweede vrouw van Teunis Teunisse II, in het Gaardersarchief.



En zie we zien een verbluffende overeenkomst tussen het merk van Teunis Teunisse Ambachtsheer die het lijkt van Sijgje Cornelisdr aangeeft en Teunis Teunisse die het lijkt van Teunis Teunisse III aangeeft. Wederom is er geen duidelijkheid of het het zelfde merkteken is als de Teunis Teunisse die trouwt met Geertje Claase.

De Haen en Ambagtsheer

Vandaag wil ik u meenemen op een zoektocht door de Alblasserwaard die 2 naamgenoten uit Molenaarsgraaf en Hedel op bijzondere wijze met elkaar verbindt. Als eerste hebben we Arie Dircksn Ambagtsheer hij trouwt op 1 november 1689 als jongeman van Hardinxveld met Hendrikjen Arijens Weijburgh j.d. van Hedel. Het echtpaar laat in Hedel 6 kinderen dopen tussen 1690 en 1704. In 1744 overlijdt Arie Dircks Ambagtsheer. Zo leren we uit de DTB boeken van Hedel. Aan de andere kant hebben we Arie Dircks Ambachtsheer hij trouwt 24 juni 1696 met Marichje den Haan te Molenaarsgraaf. Dit echtpaar laat in Molenaarsgraaf in 1697 een dochter Marichje dopen. Arie is op 11 februari 1741 in Molenaarsgraaf begraven en zijn vrouw op 24 oktober 1739.
We beginnen onze reis bij Marichje den Haan in Molenaarsgraaf. Als doopgetuige bij de doop van haar dochter Marichje wordt vermeldt Willem Jansz de Haan en Teuntie Pieters. Bij de vermelding van haar begraven wordt Marichje vermeldt als Marichje Janz huisvrouw van Arien Dirkz. We concluderen dat Willem Jansz de Haan een broer moet zijn van Marichje Janz de Haan. Dankzij de bewerking van H. de Bruin op de doopboeken van Molenaarsgraaf vinden we een Huwelijk tussen Arie Hermensz van Nes en Marichje Jans den Haan

Arien Hermense van N/Es, jm. van Ottoland, Arie van Es, ol. p.d. 10-9-1746
tr. 2-12-1685 Molenaarsgraaf
Marrigje Janse de Haan, jd. van Molenaarsgraaf
beide lidm. op Brandwijk 1689, later vertrokken
8-9-1686 Ariaantie g.Floris Hermense, Geertie Hermense (van Esch)
18-11-1691 Marigje Willem Janse, Dirksie Willemse

Wederom zien we als doopgetuige ene Willem Janse. We trekken de voorzichtige conclusie dat het hier de zelfde Marichje Jans de Haan betreft en haar broer Willem Jans. We zoeken even verder naar de naam Hermense in het bestand en we vinden:

Arien Cornelisz Hoek, jm. van Donck, lidm. 1679 Ottoland, beide lidm. op Gijbeland
1689, hij alleen op 10-11-1698 op Vuijlendam
otr/tr. 18-11/11-12-1678 Ottoland
Geertje Hermen Jorisse van Esch, jd. van Ottoland, lidm. alleen in 1689
kinderen; te Ottoland
22-10-1679 Megteltje g.Ariaantje Dircks grootmoeder op den Donck, Barbera Floren grootmoeder van Ottoland, Jacob Cornelis (Hoek) oom van Goudriaan
12-1-1681 Ariaantje Barbera Floren, Florus Hermens oom, Barbera Cornelis(Hoek)

De doopgetuige Floris Hermens keert hier terug dus dit moet de juiste Geertje Hermen zijn. Ons oog valt op Barbera Floren grootmoeder van Ottoland en we pakken de bewerking van de Bruin van de DTB gegevens van Ottoland erbij. Hier vinden we:

Floris Hermense van ESCH, jm. won. Ottoland, bel.1687, ovl. 23-6-1715
otr/tr. 11-7/2-8-1682 Goudriaan/Ottoland
Pietertje Gielen, wed. van Jan Ariens de BORST, won. Ottoland
otr/tr. 2e 10-11/2-12-1685 Ottoland
Lijntje Ariens EIJCKELBOOM, jd. van Giessen Nieuwkerk won. Ottoland
28-4-1686 Hermen g.Barbara Floren grootmoeder, Arie Hermense van ESCH oom, Teunis Ariens oom van Giessen.
22-8-1688 Arie Tonis Ariens, Adolph Joris van ESCH, Annichje Ariens oom en tante

Opniew vinden we een Barbara Floren, grootmoeder. Ook zien we hier Arie Hermense van Esch terug als oom. En ook Adolph Joris van Esch. Verderop vinden we onze Barbara Floren terug als vrouw van Hermen Jorise van Esch.

Hermen Jorisse van ESCH, jm. v.Ottoland, beide lidm. 1676, ovl. 27-5-1685
tr. ?-1-1655 Goudriaan
Barbara Floren, jd. van Goudriaan, ovl. 16-2-1698
22- 9-1655 Geertje g.Joris Cornelis van ESCH, Willempje Hermens, Ariaentje Cornelis
24- 9-1656 Floris Cornelis Florisse, Jan Joris van ESCH, Neeltje Gerrits

Hier hebben we duidelijk de ouders van Geertje en Floris te pakken. En hoewel niet als doop vermeldt moet Arie Hermen van Esch ook een kind uit dit gezin zijn.

We zoeken nog even verder en zien in hetzelfde bestand van Ottoland nog terug:

Joris Cornelis van ESCH, oud ouderling 8-6-1676, ovl. 7-3-1685
(Willemtje Harmens, lidm. 1676, ovl. 13-10-1696)
20-5-1639 Jacob g.Claes Cornelis, Commer Adriaens, Ariaentje Huijgen
1-4-1641 Adolf " " , " " , Abijna Egmonts
8-2-1643 Meijchie Cornelis Sijmons, Meijchie Cornelis, Grietje Jans
14-5-1645 Adolf Commer Adriaens, Claas Cornelis van ESCH, Teetje Hermens
11-8-1647 Cornelis Sijmon Cornelis van ESCH, Dirck Hermens, Merrigje Cornelis van ESCH

Verder vinden we nog:

Dirck Jorisse van ESCH, lidm. 1676, met att van Goudriaan ca 1683, ovl. 16-1-1695
Stijntje Everts, lidm. 1678, tr. 2e Willem Jans den HAAN (PRINS? att. Noordeloos
24-4-1678 Evert g.Jantje Everts grootmoeder, Arie Everts oom won. Nieuwlant, Hermen Joris van ESCH.
15- 9-1680 Cornelis Jantje Everts grootmoeder van Noulant, Cornelis Jorisse oom van Gijbeland
21-11-1683 Gijsbert Willemtje Hermens grootmoeder, Hermen Joris, Jan Teunis van Noulant.
25- 9-1689 Joris Floris Hermense van ESCH, Metje Teunis nicht van Goudriaan
6- 5-1691 Geertje Adolph Joris van ESCH oom, Lijntje Ariens, Metje Teunis beide nichten

De vermelding als Willemtje Hermens grootmoeder van Noulant plaatst deze Dirck Jorisse ook in het gezin van Joris Hermense en Willemtje Hermens. Maar we zien nog iets interesant. Stijntje Everts hertrouwt na het overlijden van Dirck in 1695 met Willem Jans den Haan. Dit kan niemand anders zijn dan de broer van Marichje Jans de Haan. Maar we zijn nog niet klaar. We vinden als snel dit tweede huwelijk van Stijntje Everts

Willem Jans den HAAN, jm. otr/tr. 11/26-2-1696 Ottoland
Stijntje Everts, wed. van Dirck Joris van ESCH
17- 3-1697 Geertje g.Evert Dircks, Dirckje Willems won. Binnendams

We laten ons lijden door de melding bij het eerste huwelijk van Stijntje Everts waar bij Willem Jans den Haan extra wordt vermeldt att. Noordeloos. Inderdaad vinden we in de bewerking van H de Bruijn van de DTB gegevens van Noordeloos zowel Stijntje Everts als Willem Jans de Haan terug. Maar we zoeken verder en vinden verbazingwekkend genoeg

Dirk Ariensz Ambachtsheer, jm. van Hedel, otr. 3-12-1718 Noordeloos
Geertje Willems de Haen, jd. van Ottoland won. Noordeloos

Op 4 september 1701 vinden we in de DTB boeken te Hedel de doop van Dirk Ariensz Ambachtsheer terug als zoon van Arien Ambachtsheer en Handrikke Weyburg.

En zo komen we van Arie Dirksz Ambachtsheer in Molenaarsgraaf via Ottoland en Noordeloos uiteindelijk uit bij een tijdgenoot en naamgenoot Arie Dircksz Ambachtsheer te Hedel.

Enkele correcties

In een eerdere entry melde ik dat Arie Dirckszn Ambachtsheer in Molenaarsgraaf getrouwd met Marrichje den Haan uit Hardinxveld zou komen. Dit was een vergissing. In de vermelding van zijn huwelijk in het DTB boek van Molenaarsgraaf staat niet vermeld dat Arie Dirckszn uit Hardinxveld komt. Dit stond enkel vermeld bij Arie Dirckszn Ambachtsheer die in Hedel trouwde met Hendrikjen Arijens Weijburgh.

Als tweede wil ik een aanvulling geven op de entry over de 3 zonen van Jacob. Kees Sigmond maakte ons duidelijk dat de doopvermeldingen van Hendricxk weliswaar "zijn naem" vermelden maar dat dit nog niet betekent dat het om een jongen gaat. Na nauwkeurige bestudering leidde hij af dat de vermelde naam van het kint Hendricxke luidt. Hetgeen dus duidelijk naar een meisje verwijst.
Dit betekent dat het gezin van Herber Jacobs Ambachtsheer dus bestond uit 4 dochters. Hiermee is dus ook de latere vermelde Herriksje Herberts Ambachtsheer (huwelijk met Huijbert Jans de Graaf in 1704) geïdentificeerd als de op 20 december 1676 gedoopte dochter Hendricxke. Deze dochter vonden we ook nog onder de naam Hoegsje Herbers en Merrigje Herbers. Het betreft hier een huwelijk met Arie Knelisse Kuijf en een vermelding als doopgetuige bij Arij Jacobs de zoon van Jacob Ariens Ambachtsheer (haar neef).